Hiện nay, công trình xây dựng có thể có những thiết bị và hệ thống kỹ thuật liên quan khác hiện đại hơn; song điện – nước vẫn là căn bản, gắn bó chặt chẽ với quy trình thiết kế, thi công các hạng mục khác và có ý nghĩa nhiều trong quá trình vận hành công trình.

Trước kia, phần kỹ thuật điện nước thường chiếm chi phí khiêm tốn trong tổng giá trị xây lắp công trình. Tuy nhiên hiện nay tình hình đã thay đổi. Với quan điểm thiết kế mới, nhu cầu sử dụng mới, cùng sự có mặt của nhiều loại thiết bị hiện đại...; điện – nước đã trở nên quan trọng hơn nhiều, và chi phí cũng tăng cao hơn nhiều.

Cần thiết phải có thiết kế

Tất nhiên nếu chỉ yêu cầu là bật đèn đèn sáng, vặn vòi vòi chảy... thì đúng là không cần thiết kế. Nhưng để có một hệ thống tốt, vận hành hợp lý, khoa học, bền vững, tiết kiệm thì cần phải có thiết kế. Ngoài ra, phần kỹ thuật điện nước có liên hệ chặt chẽ với các nội dung chuyên môn khác như kết cấu, kiến trúc, nội thất... nên thiết kế càng quan trọng, để khớp nối trong tiến trình thi công công trình.

Xem xét tổng thể các nhu cầu liên quan

Cần phải xem xét kỹ càng, một cách tổng thể các nhu cầu liên quan, dự trù những nhu cầu mới nảy sinh sau này, cũng như tiết chế, loại bỏ những thứ, hạng mục không cần thiết. Khi “chốt” được điều này trong thiết kế sẽ giảm thiểu được những thay đổi, chỉnh sửa, cải tạo, chắp vá trong cả quá trình thi công và sử dụng; và không lãng phí những phần làm mà không sử dụng. Cần lưu ý rằng hệ thống kỹ thuật điện nước thường nằm âm trong tường, trên trần..., nên nếu đã hoàn thiện mà phải chỉnh sửa thì rất tốn kém cả công sức, thời gian và có nhiều bất tiện khác.
 

Những không gian lung linh ánh sáng được nhìn thấy là nhờ những “nhân vật thầm lặng” nằm trong tường, trên trần.

Lựa chọn giải pháp thi công và vật tư đồng bộ, khoa học

Việc này cũng làm tránh phát sinh những sự “lệch pha”, rất dễ gây ảnh hưởng tới yêu cầu kỹ thuật, có thể gây sự cố. Và cần lưu ý không nên sử dụng, lựa chọn những loại vật tư có giá thành thấp để tiết kiệm; làm như vậy có thể tiết kiệm được ít ban đầu mà sau lại tốn kém nhiều cho việc sửa chữa. Cũng không được bỏ qua hay dùng những thiết bị an toàn kém chất lượng, không đạt tiêu chuẩn, công suất (như aptomat điện, van nước...) Một bản thiết kế kỹ thuật điện – nước sẽ làm sáng tỏ những vấn đề này và làm chủ động trong công tác chuẩn bị vật tư cũng như quá trình thi công.

Lựa chọn trang thiết bị phù hợp từ sớm

Trang thiết bị điện nước có quan hệ chặt chẽ với hệ thống kỹ thuật. Cần phải xem xét, tính toán trước điều này để có thiết kế hệ thống đồng bộ và thi công phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của thiết bị. Mỗi loại thiết bị, mỗi hãng có những yêu cầu, đặc tính kỹ thuật khác nhau, đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật khác nhau. Cũng cần xem xét cả các yếu tố liên quan tới kiến trúc – nội thất như kích thước thiết bị.

Dự trù được những tình huống đặc biệt

Có thiết kế, người sử dụng sẽ có được sự hiểu biết khái quát về nội dung hệ thống kỹ thuật, từ đó nắm được quy trình và năng lực của hệ thống điện – nước. Điều này giúp cho người sử dụng dự trù được những tình huống đặc biệt để tránh xảy ra sự cố. Và trong trường hợp không may, vận hành không bình thường, quá tải hay xảy ra sự cố thì cũng dễ biết nguyên nhân để sửa chữa, khắc phục.

Thuận tiện, an toàn trong quá trình sử dụng, vận hành công trình

Điều này khi vào sử dụng thực tế nhiều người mới nhận ra. Nếu không có thiết kế, nếu mọi thứ cứ tuỳ hứng, áng chừng, thì cuối cùng, rất dễ rơi vào tình trạng bất tiện, thậm chí... vô duyên. Ví dụ như nơi cần ổ cắm thì không có, nơi có thì không cần dùng; hay mặt ổ cắm, công tắc bị đồ nội thất kê vào che khuất... Khi đó rất hay phải sửa chữa bổ sung chắp vá, gây mất an toàn, ảnh hưởng thẩm mỹ. Không có thiết kế (hoặc thi công không đúng thiết kế), rất khó kiểm soát hệ thống dây, ống ngầm trong tường, và trong quá trình sử dụng có thể “xâm phạm” vào khi khoan, đóng đinh; từ đó gây vỡ ống nước, chập cháy hệ thống điện... Một thiết kế chuẩn, khoa học, và được thi công đúng; sẽ làm cho việc sử dụng được thuận tiện và an toàn hơn.

(Theo SGTT) 

Xây một ngôi nhà là một trong những điều hệ trọng liên quan đến cả cuộc đời, vì đó là không gian sống cho cả gia đình. Một không gian sống tiện ích không chỉ nằm ở thiết kế đẹp hay nội thất hiện đại mà còn phải phù hợp với các yếu tố về môi trường và khí hậu xung quanh.

1. Xây dựng vừa với nhu cầu sử dụng

Không gian sử dụng là điều rất quan trọng với bất kì gia đình nào. Tuy nhiên, một ngôi nhà quá lớn với nhiều diện tích không sử dụng đến sẽ tạo ra sự lãng phí về cả không gian lẫn kinh phí của bạn trong việc xây dựng, trang trí, lắp các thiết bị cần thiết... Vậy nên, khi có kế hoạch xây nhà, bạn nên xem xét và tính toán cẩn thận đến nhu cầu sử dụng của cả gia đình. Thay vì xây một ngôi nhà có nhiều phòng nhỏ, hãy chỉ xây số phòng phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình. Nếu đất rộng, bạn có thể sử dụng diện tích còn lại có thể dành làm sân, vườn...

Nên tính toán về nhu cầu sử dụng trước khi thiết kế và xây dựng nhà.

2. Ước chừng thời gian sử dụng

Tương tự như việc đánh giá không gian sử dụng của ngôi nhà, bạn cần suy nghĩ cả đến yếu tố thời gian sống tại ngôi nhà đó để chọn loại có thiết kế và chọn vật liệu phù hợp. Ví dụ bạn chỉ định ở tạm ngôi nhà khoảng 5 năm rồi xây lại thì những vật liệu không cần quá tốt hoặc cầu kỳ. Còn nếu bạn xác định đây sẽ nơi sinh hoạt cho cả gia đình lớn của bạn trong thời gian dài, cách xây dựng và nội thất hẳn nên bền và đẹp để tránh việc sửa chữa.

Hãy dự toán sơ lược về thời gian sử dụng khi xây nhà.

3. Xây dựng phù hợp với vị trí địa lý

Việc thiết kế nhà phù hợp với vị trí địa lý là rất quan trọng vì ngôi nhà phải chịu ảnh hưởng rất nhiều từ môi trường xung quanh, bao gồm cả khí hậu, nhiệt độ, tiếng ồn, hệ thống xử lý chất thải, thói quen sinh hoạt của những gia đình xung quanh... Ví dụ nên lựa chọn vật liệu có tác dụng chống ồn nếu nhà gần đường giao thông... Nếu không tuân thủ những điều kiện trong khu vực, rất có thể việc sinh sống trong ngôi nhà bạn có thể tạo ra sự ô nhiễm môi trường xung quanh hoặc gây khó chịu cho hàng xóm.

Nhà sàn hợp với những vùng đất nền không bằng phẳng.

4. Chú ý đến hướng mặt trời

Chọn hướng nhà phù hợp đồng nghĩa với việc ngôi nhà của bạn sẽ ngập tràn ánh sáng mặt trời và thoáng đãng hơn. Theo nghiên cứu, ngôi nhà quay về hướng Nam sẽ giúp bạn giảm tới 10% chi phí năng lượng cho ngôi nhà (không phải sử dụng nhiều thiết bị làm mát về mùa hè và làm ấm vào mùa đông).

Chú ý đến hướng nhà để ngôi nhà có đủ sáng và thoáng.

Bạn có thể mở nhiều cửa sổ về hướng Nam và sử dụng làm mái hiên để che chắn tia ánh nắng và sức nóng của mặt trời vào mùa hè. Tuy nhiên nếu nhà đã quay mặt về hướng Nam thì không nên sử dụng tường kính bởi ngôi nhà sẽ bị quá nóng. Bạn nên trồng cây gần nhà để có bóng râm tự nhiên, đồng thời kết hợp tận dụng lợi thế của cửa sổ mái để tối đa hóa năng lượng mặt trời.

5. Cách nhiệt trong nhà

Sử dụng các vật liệu cách nhiệt chính là cách tiết kiệm lớn nhất cho ngôi nhà bạn bởi giữ cho ngôi nhà cách nhiệt tốt chính là bạn đang gìn giữ những thứ bên trong ngôi nhà, bao gồm cả vật dụng gia đình cũng như nội thất, đồ trang trí... tránh được nguy cơ hỏng sớm. Những phần cần nhất trong việc cách nhiệt của cho không gian sống chính là các bức tường, cửa sổ, mái nhà, nền nhà... Một ngôi nhà cách nhiệt tốt sẽ không chỉ tiết kiệm năng lượng mà còn sẽ cắt giảm hóa đơn tiền điện của bạn đáng kể.

Sử dụng các vật liệu cách nhiệt cho ngôi nhà chính là cách tiết kiệm lớn nhất.

6. Thiết kế mái nhà

Mái nhà làm "nhiệm vụ" bảo vệ và giữ các bức tường, do đó đây là yếu tố cần được xem xét cực kì cẩn thận. Mái nhà phẳng sẽ có xu hướng tích tụ nước lâu hơn so với mái nhà dốc từ trên xuống. Trong trường hợp này, một hệ thống thoát nước thích hợp từ trên mái cũng có tác dụng bảo vệ nhà bạn một cách hiệu quả nhất có thể. Tác dụng cách nhiệt của mái nhà là điều không thể bỏ qua trong quá trình thiết kế và xây dựng vì nó giúp tăng hoặc giảm nhiệt độ trong nhà một cách tự nhiên trong các mùa.

Mái nhà phẳng sẽ có xu hướng tích tụ nước lâu hơn so với mái nhà dốc từ trên xuống.

(Theo TTVN)

Hỏi: Tôi đang chuẩn bị xây nhà. Hiện tại tôi đã làm việc với kiến trúc sư và nhà thầu, hai ngày nữa họ sẽ giao hồ sơ xây dựng cho tôi. Tôi không biết một bộ hồ sơ xây dựng hoàn chỉnh bao gồm những hạng mục nào và có nên giao phó toàn bộ khâu này cho nhà thầu hay không? (Trung Tín)

Ảnh: Không Gian Hoàn Hảo.

Trả lời:

Một số gia chủ thường nghĩ rằng, việc đọc và lên bảng vẽ kỹ thuật là nhiệm vụ của kiến trúc sư và nhà thầu xây dựng. Với phương diện là gia chủ, bạn không cần nhọc công đọc hiểu được loạt ngôn ngữ kỹ thuật này. Tuy nhiên thực chất, căn nhà không những là tài sản mà còn là đứa con tinh thần của bạn nên việc đọc hiểu được bảng vẽ kỹ thuật sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều trong việc am hiểu, theo sát quá trình hình thành ngôi nhà, đảm bảo được sự thống nhất, hài lòng giữa các bên. Bên cạnh đó, nó còn giúp bạn hình dung được không gian sống trong tương lai của mình rõ ràng nhất.

Chỉ cần am tường một số thuật ngữ và ký hiệu trong lĩnh vực kiến trúc, bạn sẽ hiểu được 2 khía cạnh vô cùng quan trọng của quá trình thiết kế ngôi nhà. Như thế, sẽ giúp bạn yên tâm và thuận lợi hơn trong việc phối hợp với đơn vị tư vấn thiết kế, dễ dàng hiểu được những gì họ tư vấn, đồng thời kiểm tra xem họ có thể hiện đúng với những gì đã thỏa thuận không.

Bảng hướng dẫn ý nghĩa một số ký hiệu trong bố trí mặt bằng không gian sinh hoạt. Ảnh: Không Gian Hoàn Hảo.

Bảng mô tả cụ thể mặt bằng bố trí vật dụng nội thất tương ứng. Ảnh: Không Gian Hoàn Hảo.

Một bộ hồ sơ xây dựng nhà hoàn chỉnh gồm:

1. Hồ sơ thi công, bao gồm 4 phần:

a. Thiết kế Kiến trúc.
b. Thiết kế Nội thất.
c. Thiết kế Kết cấu.
d. Thiết kế điện, cấp thóat nước và công nghệ thông tin.

Hồ sơ thi công là một hồ sơ hoàn chỉnh về toàn bộ ngôi nhà. Với chút kiến thức về ngôn ngữ kiến trúc và giám sát thi công, bạn sẽ kiểm soát được kỹ thuật thi công và lắp đặt kết cấu, điện nước có đúng không. Hồ sơ thi công nên lập thành 2 bộ. Một bộ gia chủ giữ để kiểm tra đơn vị thi công và một bộ đơn vị thi công giữ để dùng trong quá trình xây dựng ngôi nhà.

2. Hồ sơ in màu phối cảnh

Toàn bộ công trình bao gồm 2 phần: Bên ngoài căn nhà và bên trong các phòng. Nên có 2 bộ hồ sơ in màu phối cảnh: Một bộ khổ A3 bạn giữ để kiểm tra phần hoàn thiện của thi công có đảm bảo như bản vẽ không. Một bộ A4 bạn mang theo khi chọn mua vật tư hoàn thiện cho phù hợp với thiết kế ngôi nhà của mình.

Hồ sơ phối cảnh toàn bộ công trình cho phép bạn và nhà thầu thi công hiểu rõ toàn bộ công trình. Từ đó có thể kiểm soát, chỉnh sửa trong suốt quá trình thi công.

3. Hồ sơ dự toán thi công hoàn chỉnh

Phần này cần tách riêng biệt các hạng mục: Chi phí vật tư và nhân công phần thô, vật tư và nhân công phần hoàn thiện và hạng mục chi phí trang trí nội thất.

Hồ sơ dự toán cho phép bạn kiểm soát toàn bộ khối lượng vật tư của ngôi nhà. Từ đó kiểm tra xem nhà thầu thi công báo khối lượng có đúng không, đồng thời bạn và giám sát thi công có thể kiểm soát được khối lượng vật tư đã và đang sử dụng trên công trường như thế nào. Có một bộ hồ sơ dự toán hoàn chỉnh rõ ràng sẽ giúp bạn khống chế về tính pháp lý nếu có phát sinh về sau.

Chúc bạn chuẩn bị thật tốt cho việc xây ngôi nhà mơ ước.

Kiến trúc sư Phạm Ngọc Thiên Ân

(Theo VnExpress)